جمال رضايى

390

بيرجندنامه ( فارسى )

رسوم مربوط به آن را به شرح نوشته‌اند و نيازى به بازنوشتن آن مطالب در اينجا نيست و علاقه‌مندان مىتوانند به آن كتاب مراجعه نمايند « 1 » . 2 - 7 - كاچى گاورس ( كاچى گاورس kaci gavars ) : اين كاچى را از مغز دانهء گاورس ( ارزن ) يعنى ارزن پوست‌گرفته مىپزند و بيشتر غذاى كشاورزان و روستاييان است . اين غذا در شهر كمتر مصرف داشت و دارد . 3 - 7 - كاچى گندم‌شير ( كاچى گندم‌شير kaci gandom sir ) : اين نوع كاچى از « گندم‌شير » درست مىشد و مىشود و بيشتر در صبحهاى زمستان مصرف مىگرديد و مىگردد « 2 » . 8 - ماقوت ( ماقوت maqut ) : ماقوت كه در گويش بيرجند « ماقوت » تلفّظ مىشود حلواى رقيقى است شبيه به « ترك » با اين تفاوت كه ترك را از آرد برنج تهيّه مىكنند و ماقوت را از نشاسته . 9 - هليم ( هليم halim ) : در بيرجند دو نوع « هليم » مىپختند و مىپزند : هليم گندم و هليم بادنجان . 1 - 9 - هليم گندم ( هليم ) : اين هليم را از گندم پوست‌گرفته ، گوشت ، پياز و نمك و فلفل درست مىكنند . پختن هليم گندم در بيرجند زياد معمول نبود و نيست ولى ندرتا برخى آن را مىپزند . 2 - 9 - هليم بادنجان ( هليم بانجا [ ن ] halim banjo [ n ] ) : « هليم بادنجان » را در بيرجند از بادنجان ، گوشت ، عدس ، لوبيا ، كشك ، نمك ، ادويه ، روغن و نعناع تهيّه مىكنند . بدينسان كه بادنجان و گوشت و عدس و لوبيا را آب‌پز مىنمايند و باهم چرخ مىكنند و آن را با « قروت ساييدهء آبگون » در ديگ مىريزند و حرارت مىدهند تا آب

--> ( 1 ) . شكورزاده . ابراهيم . « عقايد و رسوم مردم خراسان » . چاپ دوم . صص 47 - 40 . ( 2 ) . بجز اين سه نوع يك نوع كاچى ديگر هم در بيرجند درست مىكنند بنام « كاچى بىنمك » كه از آرد گندم و آب بىنمك و چيزى ديگر « ور مىپزند » و به‌عنوان مرهم براى كشيدن چرك دمل و زخم استفاده مىنمايند .